WaterontharderWaterontharderWaterhardheidWaterhardheidcontactContact
Waterontharder

Kalkaanslag

Kalk en hard water

Kalkaanslag, kalk, kalksteen of ketelsteen. Andere namen voor dezelfde substantie, namelijk calciumcarbonaat (CaCO3). Kalk ontstaat vooral tijdens het verhitten van hard water. De hardheid van water drukken we uit in dH (Duitse graden) en is indicatief voor de opgeloste hoeveelheid calcium- en magnesiumionen. Deze ionen zorgen dat er kalkaanslag wordt gevormd:

In hard water zit veel potentiële kalkaanslag in de vorm van het redelijk oplosbare calciumbicarbonaat: Ca(HCO3)2. Hierdoor zijn er veel calcium- (Ca2+) en waterstofcarbonaationen (HCO3) aanwezig. Bij het verwarmen ontwijkt kooldioxide en ontstaat kalkaanslag(s):

Ca2+(aq) + 2 HCO3-(aq) CaCO3(s) + H2O(l) + CO2(aq

Nadelen kalk vorming

  • Kalkaanslag heeft zeer isolerende eigenschappen waarmee het dus warmte opneemt. De eerste 3 mm kalkaanslag zorgt al voor een rendementsverlies van 15%. Neemt deze laag toe tot 6 mm dan zal dit oplopen oplopen tot 50%.
  • Kalk deeltjes in het water reageren met zeep. Hierdoor is er bij een waterhardheid van 14 dH bijna 2.5 kg extra waspoeder nodig voor elke 1000 liter water
  • Kalk hecht zich aan bijna alle oppervlaktes die in contact komen met hard water. Zo vormen de witte vlekken zich op ramen, kranen, auto's en servies.

Kijk hieronder voor meer informatie:

> Informatie over kalkaanslag...

Lees verderVerbergen

Waterontharder

de echte oplossing tegen kalkaanslag

De echte, structurele oplossing tegen kalkaanslag is een waterontharder. Kalkaanslag wordt veroorzaakt door hard (kalkrijk) water. Het wegpoetsen van kalkaanslag is tijdrovend, duur, slecht voor het milieu en bovenal zeer onnodig: kalkvrij water behoort tegenwoordig namelijk voor iedereen tot de mogelijkheden. 

Kalk

De chemische reacties

De in een vorige post genoemde reactie, bij de vorming van kalk is in feite een samenstelling van twee evenwichtsreacties:

Reactie 1:
Carbonaat waterstofcarbonaat evenwicht De HCO3- ionen reageren met zichzelf:

HCO3- + HCO3- H2CO3 + CO32-

Het gevormde H2CO3 is onstabiel en valt uiteen in CO2 [koolzuurgas] en H2O [water]. Door het water te verwarmen neemt de oplosbaarheid van het koolzuurgas in water af en verdwijnt uit het water. Het bovenstaande chemisch evenwicht probeert het verdwenen CO2 aan te vullen, en zorgt ervoor dat er nieuw CO2 gevormd wordt. Het chemisch evenwicht verschuift naar rechts, volgens het principe van Le Châtelier, omdat door het aanvullen van het CO2 er ook CO32- wordt gevormd. Doordat dit niet uit de reactie verdwijnt, neemt de concentratie van de CO32- ionen toe.

Kalk in Water

Wenselijk of niet?

 

Kalk is een chemische stof, die op vele manieren zeer bruikbaar is. Voor planten is het een essentiele stof voor de celopbouw en de neutralisatie van zuren in de bodem. Verder helpt het bij de vorming van humus omdat kalk helpt bij het losmaken van voedingsstoffen in de bodem. Je kunt dus gerust stellen dat kalk een belangrijke stof is in onze natuur. Ook in de bouw van huizen kan kalk een belangrijke rol spelen: kalksteen heeft talloze toepassingen in de bouw, vooral portlandcement is een veel gebruikte toepassing van kalk. Kalk is dus een essentiële stof op aarde, maar kalk in water kan ook problemen veroorzaken: het zorgt bijvoorbeeld voor kalkaanslag in het huishouden. 

Antikalk

Welke antikalk mogelijkheden zijn er?

 

Er zijn verschillende antikalk methoden. Bekend van diverse reklames zijn natuurlijk de gangbare antikalk middelen die ervoor zorgen dat kalk op kranen weggepoetst kunnen worden, en middelen die ervoor zorgen dat kalk zich niet afzet in bijvoorbeeld de wasmachine. Deze middelen werken op zich wel tot op zekere hoogte, maar zijn op termijn duur en niet heel efficient. Wat verder vaak over het hoofd wordt gezien is dat deze middelen ook slecht zijn voor het oppervlak waar de kalkaanslag zich op bevindt, zoals douchetegels. Naast genoemde nadelen, zijn dit soort antikalk-middelen bovendien erg slecht voor het milieu. Veel beter is het voorkomen dat kalk via het leidingwater het huis uberhaupt kan binnenkomen. 

Kalkaanslag verwijderen

Is het eigenlijk wel nodig?

 

In feite is kalkaanslag verwijderen voor de meeste mensen een absolute must: niemand wil dat op de kranen, de toiletpot, de douche en douchetegels een vieze bruine kalklaag ontstaat, want het ziet er erg vies uit. De meeste mensen verwijderen kalkaanslag dan ook met een oplosmiddel zoals bleek (chloor) of met schoonmaakazijn. Aan deze manier van ontkalken kleven een aantal grote nadelen: Op termijn kosten deze middelen veel geld en ze zijn slecht voor het milieu. Verder is poetsen een bezigheid waar de meeste mensen zich liever niet mee bezig willen houden omdat het veel tijd kost. 

 

 

Waterontharders tegen kalkaanslag

krijgen alsmaar meer aandacht

Er is een groeiende aandacht voor waterontharders in de strijd tegen kalkaanslag. In het HAVO eindexamen scheikunde behandelde enkele weken geleden de waterontharder, ook wel ionenwisselaar genoemd. Van de 38 examenvragen gingen er maar liefst 8 over waterontharding. 

Kalkaanslag in zonneboiler

Voorkom het met een ontkalker

Kalkaanslag richt overal waar hard water stroomt schade aan. Naast verkalking van huishoudelijke apparatuur, heeft ook de zonneboiler eronder te lijden. Naast rendementsverlies, treden ook in zonneboilers door kalkaanslag eerder defecten op. Zo postte duurzaamheids-blogger Martin Kleinman onlangs een foto van een totaal verkalkt naverwarmingselement. Gelukkig is Kleinman zelf trotse bezitter van een water ontkalker, ook wel waterontharder genoemd. Dit apparaat filtert kalk uit het water waardoor apparatuur zijn maximale levensduur behoudt. Zeker bij een zonneboiler is dat van belang, anders wordt de investering niet terug verdiend.

 

 

 

 

Waterhardheid

oorzaak van kalkaanslag

Een hoge waterhardheid richt schade aan in het huishouden. Water met een hoge hardheid veroorzaakt kalkaanslag, die kalk zet zich af op oppervlakten waar het water opdroogt en/of wordt verwarmd. In de waterleidingen slaat kalk neer, op kranen en de douchekop, op badkamertegels en in warmwaterapparatuur. Kalk op kranen en tegels is met een flinke dosis inspanning en poetsmiddelen nog wel te verwijderen, maar kalk in de water leiding en in warmwaterapparatuur is veel lastiger te bestrijden. Gelukkig zijn er tegenwoordig waterontharders voor particulier gebruik op de markt om kalkaanslag te voorkomen